Siyah eloksal ve renkli eloksal, alüminyum parçaların eloksal tabakasının boyanmasıyla elde edilen dekoratif ve aynı zamanda koruyucu yüzeylerdir. Savunma sanayiinde optik ve elektronik kutularda siyah, tüketici ürünlerinde ve makine parçalarında ise kırmızı, mavi, altın ve benzeri renkler sıkça kullanılır. Bu yazıda renkli eloksalın nasıl yapıldığını, standarttaki karşılığını ve renk tutarlılığını etkileyen faktörleri anlatıyoruz.
Renkli Eloksal Nasıl Yapılır?
Eloksal işleminde alüminyum yüzeyinde oluşan oksit tabakası gözenekli bir yapıya sahiptir. Renkli eloksalda bu gözenekler, tabaka henüz kapatılmadan boya ile doldurulur. Tipik adımlar şöyledir:
- Ön işlem: yağ alma, dağlama ve parlatma veya matlaştırma ile yüzey hazırlanır.
- Eloksal: parça sülfürik asit banyosunda eloksallanarak gözenekli oksit tabakası oluşturulur.
- Boyama: parça boya banyosuna daldırılır; boya gözeneklerin içine nüfuz eder.
- Sızdırmazlık (sealing): gözenekler kapatılarak boya tabakanın içine hapsedilir. Bu adım renk kalıcılığı ve korozyon direnci için kritiktir.
Boya yüzeyin üstünde değil, oksit tabakasının içinde durduğu için renkli eloksal boya gibi kabarmaz veya soyulmaz.
Standarttaki Karşılığı: Class 2
Askeri standart MIL-A-8625’te eloksal kaplamalar boyasız (Class 1) ve boyalı (Class 2) olarak ayrılır. Renkli ve siyah eloksal Class 2 kapsamındadır. Tip 2 (sülfürik asit eloksal) geniş renk seçeneğine izin verirken, sert eloksal (Tip 3) tabakası koyu olduğu için genellikle yalnızca siyaha boyanır.
Siyah Eloksal
Siyah eloksal, en çok tercih edilen renkli eloksal türüdür. Başlıca kullanım nedenleri:
- Işık yansımasını azaltma: optik sistemlerde, kamera ve sensör gövdelerinde istenmeyen yansımaları önler.
- Görünürlüğü azaltma: savunma ekipmanlarında dikkat çekmeyen, mat bir yüzey sağlar.
- Isı yayma: koyu yüzeyler ısıl ışınımı daha iyi yayar; soğutucularda tercih edilir.
- Estetik: elektronik kutularda ve el aletlerinde profesyonel bir görünüm verir.
Siyah tonun derinliği; tabaka kalınlığına, boya süresine ve alaşıma bağlıdır. Tabaka ne kadar kalınsa boya o kadar fazla emilir ve renk o kadar derin olur.
Renk Tutarlılığını Etkileyen Faktörler
- Alaşım: Aynı proses farklı alaşımlarda farklı tonlar verir. 6xxx serisi alaşımlar genellikle en tutarlı sonucu verir; bakır veya silisyum oranı yüksek alaşımlarda renk daha mat ve koyu çıkabilir. Bir montajdaki parçalar farklı alaşımdan yapılmışsa renk farkı oluşabilir.
- Yüzey hazırlığı: Parlak, mat veya kumlanmış yüzeyler aynı rengi farklı gösterir. Kumlama sonrası eloksal, daha mat ve homojen bir görünüm sağlar.
- Tabaka kalınlığı: Kalınlık farkı ton farkına dönüşür; bu nedenle parti içinde kalınlık kontrolü önemlidir.
- Isıl işlem ve imalat yöntemi: Döküm, dövme ve ekstrüzyon parçalar aynı renkte farklı görünebilir. Kaynak bölgeleri genellikle farklı ton verir.
- Parti farkı: Farklı zamanlarda üretilen partiler arasında küçük ton farkları olabilir. Renk kritikse onaylı numune üzerinden çalışılması önerilir.
Dış Ortam ve UV Dayanımı
Organik boyalarla yapılan renkli eloksalların bir kısmı uzun süreli güneş ışığında solabilir. Dış ortamda kullanılacak parçalar için renk ve boya seçimi bu açıdan değerlendirilmeli, kullanım ortamı teklif aşamasında belirtilmelidir. Siyah eloksal genellikle dış ortamda en çok tercih edilen seçenektir.
Teknik Resimde Nasıl Belirtilir?
- Standart, tip ve sınıf (ör. MIL-A-8625 Type II, Class 2)
- Renk (ör. siyah, mat siyah, kırmızı) ve varsa renk numunesi
- Tabaka kalınlığı
- Yüzey görünümü (parlak, mat, kumlanmış)
- Maskelenecek yüzeyler
- Alüminyum alaşımı
ELDEM Kaplama’da Siyah ve Renkli Eloksal
ELDEM Kaplama, Ankara İvedik OSB’deki tesisinde MIL-A-8625 standardına göre Class 1 (boyasız) ve Class 2 (boyalı) eloksal kaplama yapmaktadır. Daha mat ve homojen bir görünüm için eloksal öncesi kumlama, parça işaretleme için ise lazer markalama hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz. Renk ve adet bilgisiyle birlikte teknik resminizi teklif formu üzerinden gönderebilirsiniz.