Alüminyum parçalara kromat dönüşüm (alodin) kaplama istenirken teknik resimde genellikle MIL-DTL-5541 standardının yanında bir tip ve bir sınıf belirtilir. Tip, kaplamanın kimyasını; sınıf ise kaplamanın hangi performans için optimize edildiğini tanımlar. Bu yazıda en çok karıştırılan konu olan Class 1A ile Class 3 arasındaki farkı anlatıyoruz.
Önce Tip: Type I ve Type II
MIL-DTL-5541’de Type I, altı değerlikli krom (Cr6+) içeren geleneksel kromat kaplamalardır ve genellikle sarı ile kahverengi tonlarında görünür. Type II ise altı değerlikli krom içermeyen, RoHS uyumlu kaplamalardır; çoğunlukla şeffaf veya açık renklidir. Bu konuyu Kromat Kaplamada RoHS: Cr6 ve Cr3 Farkı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Class 1A: En Yüksek Korozyon Koruması
Class 1A, kaplamanın maksimum korozyon koruması sağlayacak şekilde uygulandığı sınıftır. Parça boyasız kullanılacaksa ya da boya altına uygulanacaksa tercih edilir. Kaplama filmi Class 3’e göre daha kalındır; bu da korozyon direncini artırırken yüzeyin elektriksel temas direncini yükseltir.
Tipik kullanım alanları:
- Dış ortamda boyasız kullanılan alüminyum parçalar
- Toz veya yaş boya altına ön işlem olarak
- Elektriksel temas gerektirmeyen yapısal parçalar
Class 3: Düşük Elektriksel Direnç
Class 3, korozyon korumasının yanı sıra düşük elektriksel temas direnci gereken yüzeyler için tanımlanmıştır. Kaplama filmi daha incedir; böylece yüzey iletken kalır. Standart, Class 3 kaplamalar için temas direncine ait sınır değerler tanımlar ve bu değerlerin hem kaplama sonrasında hem de korozyon testinden sonra sağlanmasını ister.
Tipik kullanım alanları:
- Elektronik kutular, şasiler ve kapaklar
- Topraklama ve EMI/EMC sızdırmazlık yüzeyleri
- Konnektör ve elektriksel temas bölgeleri
Karşılaştırma
| Özellik | Class 1A | Class 3 |
|---|---|---|
| Öncelik | Maksimum korozyon koruması | Korozyon koruması + düşük temas direnci |
| Film | Daha kalın | Daha ince |
| Elektriksel iletkenlik | Düşük | Yüksek |
| Boya altı kullanım | Uygun | Uygun |
| Tipik parça | Yapısal, boyasız dış ortam parçaları | Elektronik kutu, şasi, topraklama yüzeyi |
Aynı Parçada İki Sınıf Gerekirse
Elektronik kutularda sık görülen bir durum, dış yüzeylerin yüksek korozyon koruması isterken iç topraklama yüzeylerinin iletken kalması gerekmesidir. Bu durumda uygulamaya göre parçanın tamamına Class 3 uygulanabilir ya da kritik bölgeler maskelenerek farklı işlemler planlanabilir. Doğru yaklaşım parçanın kullanım ortamına ve şartnameye bağlıdır; maskeleme bölgeleri mutlaka teknik resimde gösterilmelidir.
Teknik Resimde Doğru Not
Belirsiz notlar teklif sürecini uzatır ve yanlış işlem riskini artırır. Notta standart, tip ve sınıf birlikte yazılmalıdır. Örnekler:
- “MIL-DTL-5541, Type II, Class 3 kromat dönüşüm kaplama”
- “MIL-DTL-5541, Type II, Class 1A, ardından boya”
Genel yazım kuralları için Teknik Resimde Kaplama Notu yazımıza bakabilirsiniz.
ELDEM Kaplama’da Kromat Kaplama
ELDEM Kaplama, Ankara İvedik OSB’de MIL-DTL-5541’e uygun kromat dönüşüm kaplama yapmaktadır. Parçanız için doğru tip ve sınıftan emin değilseniz teknik resminizi teklif formu üzerinden gönderin, birlikte değerlendirelim.
Not: Sınır değerler, test koşulları ve kabul kriterleri için standardın güncel revizyonu ve müşteri şartnamesi esas alınmalıdır.