Alüminyum, havada kendiliğinden oluşan ince oksit tabakası sayesinde birçok metale göre korozyona dayanıklıdır. Ancak bu doğal tabaka çok incedir; tuzlu ortam, nem, kimyasallar ve farklı metallerle temas gibi koşullarda alüminyum parçalar da korozyona uğrar. Savunma ve havacılıkta korozyon, yalnızca görünümü değil parçanın dayanımını, iletkenliğini ve ömrünü de etkiler. Bu yazıda alüminyumda korozyonun türlerini, nedenlerini ve yüzey işlemleriyle nasıl önlendiğini anlatıyoruz.
Alüminyumda Görülen Korozyon Türleri
- Oyuklanma (pitting) korozyonu: özellikle klorür içeren (tuzlu) ortamlarda yüzeyde küçük, derin çukurlar oluşur. Görünüşte küçük olsa da kesit kaybına ve çatlak başlangıcına yol açabilir.
- Galvanik korozyon: alüminyum; çelik, paslanmaz çelik veya bakır gibi daha soy bir metalle nem varlığında temas ettiğinde, alüminyum taraf hızla korozyona uğrar.
- Aralık (crevice) korozyonu: bağlantı yüzeyleri, contalar ve dar aralıklarda biriken nem ve kirlilik yerel korozyon başlatır.
- Taneler arası ve tabakalanma korozyonu: bazı yüksek dayanımlı alaşımlarda (ör. 2xxx ve 7xxx serisi) tane sınırları boyunca ilerler.
- Filiform korozyon: boyalı yüzeylerde, boya altında ip şeklinde ilerleyen korozyon.
Korozyonu Hızlandıran Etkenler
- Tuz serpintisi, deniz ortamı ve yol tuzu
- Yüksek nem ve yoğuşma
- Yakıt, hidrolik yağ ve temizlik kimyasalları
- Farklı metallerin yalıtımsız birleştirilmesi
- Kaplamasız bırakılan kesim kenarları, delikler ve hasarlı kaplama bölgeleri
Yüzey İşlemleriyle Korozyondan Korunma
Eloksal
Eloksal, doğal oksit tabakasını kontrollü şekilde kalınlaştırır ve sızdırmazlık (sealing) işlemiyle gözenekleri kapatır. Tip 2 eloksal genel korozyon koruması ve renklendirme için, sert eloksal (Tip 3) ise aşınma direnci de gereken parçalar için kullanılır.
Kromat (alodin) dönüşüm kaplama
Kromat dönüşüm kaplama ince bir film oluşturur; korozyon direncini artırırken elektrik iletkenliğini korur. Bu nedenle topraklama ve EMI gereken yüzeylerde ve boya altında tercih edilir. Ayrıntılar: Alodin Kaplama Nedir?
Boya sistemleri
Zorlu dış ortam ve kimyasal etkiler için kromat ön işlem üzerine uygulanan toz boya veya astar + son kat yaş boya sistemleri en yüksek korumayı sağlar.
Tasarım Aşamasında Alınabilecek Önlemler
- Farklı metallerin temas ettiği yerlerde yalıtım (rondela, conta, kaplama) kullanın.
- Su birikmesini önleyen tahliye delikleri ve eğimler tasarlayın.
- Kesim kenarları ve deliklerin de kaplanacağı bir imalat sırası planlayın; kaplamadan sonra işleme yapmaktan kaçının.
- Kullanım ortamına uygun alaşım ve yüzey işlemini birlikte seçin.
- Kaplama standardını, tipini ve sınıfını teknik resimde açıkça belirtin (bkz. Teknik Resimde Kaplama Notu).
ELDEM Kaplama
ELDEM Kaplama, Ankara İvedik OSB’deki tesisinde MIL-A-8625 eloksal, MIL-DTL-5541 kromat dönüşüm kaplama, toz ve yaş boya hizmetleri sunmaktadır. Parçanızın kullanım ortamını ve teknik resmini teklif formu üzerinden iletin; uygun korozyon koruma yöntemini birlikte belirleyelim.